Ten film podważa powszechnie panującą w debacie publicznej tezę: czy aby zapobiec recydywie, wystarczy wymierzać skazanym dłuższe wyroki więzienia? Intuicja jest prosta i kusząca: im surowsza kara, tym bardziej zniechęca do recydywy. Jednak dane naukowe i porównania międzynarodowe ujawniają zupełnie inną rzeczywistość.
Film zaczyna się od wskazania, że dłuższe wyroki więzienia opierają się na intuicyjnej, ale słabo zweryfikowanej logice. Można by pomyśleć, że długi pobyt w więzieniu na stałe zniechęci do popełnienia kolejnego przestępstwa. Jednak badania przeprowadzone we Francji pokazują, że Dłuższe wyroki więzienia nie zmniejszają znacząco wskaźnika recydywy.. W niektórych przypadkach może to nawet wywołać odwrotny skutek.
Jednym z mechanizmów wyjaśniających tę nieskuteczność jest izolacja. Osoby spędzające długie lata w areszcie często czują się odcięte od społeczeństwa, bliskich, świata pracy i zwykłych kontaktów społecznych. Po wyjściu z więzienia to zerwanie sprawia, że reintegracja jest szczególnie trudna. Bez zasobów, wsparcia i perspektyw, niektórzy ludzie powracają do zachowań agresywnych lub przestępczych, nie ze strachu przed karą, ale z powodu braku konkretnych alternatyw.
W dalszej części filmu podkreślono, co działa lepiej niż surowe kary: programy reintegracyjne. Przykład Norwegii jest szczególnie pouczający. W tym kraju wyroki są zazwyczaj krótsze, ale wsparcie w trakcie pobytu w areszcie i po zwolnieniu jest bardzo dobrze rozwinięte. W rezultacie wskaźnik recydywy wynosi tam około 20 %, w porównaniu do więcej 50 % w niektórych krajach, w których wyroki są wydawane długo, bez rzeczywistej opieki edukacyjnej, socjalnej lub zdrowotnej.
Kluczową kwestią jest zatem nie tyle długość kary, co jej treść. Skuteczne programy to takie, które pozwalają osadzonym pracować nad swoim zachowaniem, stosunkiem do przemocy, ewentualnymi uzależnieniami, trudnościami psychologicznymi i umiejętnością odnalezienia się w społeczeństwie. Bez tej fundamentalnej pracy więzienie zapewnia jedynie tymczasową izolację, nie zmniejszając w sposób trwały ryzyka dalszych przestępstw.
Film pokazuje również, że w niektórych systemach więziennych osoby są zwalniane bez żadnego realnego wsparcia: bez mieszkania, z ograniczonymi zasobami, bez opieki. W takich warunkach recydywa staje się niekiedy niemal nieunikniona. Z kolei programy łączące wsparcie edukacyjne, integrację zawodową, wsparcie społeczne i opiekę zdrowotną przynoszą znacznie bardziej obiecujące rezultaty.
Podsumowując, film jasno odpowiada na postawione pytanie: Dłuższe wyroki więzienia same w sobie nie są skutecznym rozwiązaniem problemu recydywy.. Różnica tkwi w tym, co jest oferowane w trakcie pobytu w areszcie i po zwolnieniu. Skupienie się na zapobieganiu recydywie, reintegracji i kompleksowym wsparciu prowadzi do trwałego zmniejszenia przemocy i przestępstw, znacznie skuteczniej niż automatyczne wydłużanie wyroków.
