Ten film prezentuje wyniki obszernej metaanalizy opublikowanej w 2024 roku, dotyczącej skuteczności programów profilaktyki pierwotnej przemocy seksualnej, opartej na 295 badaniach przeprowadzonych w latach 1985–2018 w 13 krajach, głównie w Stanach Zjednoczonych. Analizuje ona, co faktycznie działa w profilaktyce, a zwłaszcza co nie, po prawie 40 latach badań.
Analiza pokazuje, że większość programów profilaktycznych skutecznie zmienia percepcję uczestników, w szczególności poprzez osłabienie wiary w mity dotyczące gwałtu i poprawę wiedzy na temat przemocy seksualnej. Jednak te zmiany w percepcji rzadko przekładają się na mierzalne zmiany w zachowaniu, zarówno potencjalnych sprawców, jak i świadków.
Badacze podkreślają kilka ograniczeń strukturalnych tradycyjnych programów: nadmierne skupienie się na postawach i przekonaniach, przecenianie związku między intencjami a zachowaniami oraz niedocenianie rzeczywistych przeszkód w działaniu, takich jak strach przed reakcjami społecznymi, brak konkretnych umiejętności interwencji lub ciężar kontekstu.
Metaanaliza pokazuje, że najskuteczniejsze programy to te, które unikają stygmatyzacji mężczyzn, zachęcają ich do zaangażowania się jako sojuszników i kierują swoją uwagę do świadków, a nie tylko potencjalnych sprawców. Długoterminowe interwencje i programy uniwersyteckie przynoszą lepsze rezultaty pod względem percepcji, ale nawet wtedy ich wpływ na zachowania pozostaje ograniczony.
Autorzy zalecają wyjście poza podejścia czysto edukacyjne i włączenie strategii z zakresu nauk behawioralnych: uwzględnianie norm społecznych, rozwijanie umiejętności praktycznych, tworzenie konkretnych planów działania, zapewnianie przypomnień kontekstowych, stosowanie bodźców stymulujących oraz wdrażanie interwencji ukierunkowanych na środowiska zagrożone. Podkreślają również potrzebę działań wielopoziomowych, łączących inicjatywy indywidualne, instytucjonalne i społecznościowe, a także lepszą ocenę długoterminowego wpływu programów na zachowanie.
Wniosek jest jasny: profilaktyka pierwotna przemocy seksualnej nie może ograniczać się do zmiany sposobu myślenia. Aby była naprawdę skuteczna, musi bezpośrednio oddziaływać na zachowania, konteksty, w których występuje przemoc, oraz konkretne przeszkody utrudniające działania prospołeczne.
